 |
Di dirokede iro |
 |
|
Rojek wek îro... 1940 NATO hat damezrandin
|
|
|
 |
| |
Ayîn
Seyid Feysel Moctevî
Ayîn
Hemî ayîn û dîn tevhev bi pîrozin
Heger tarîtiya millet bihev dabin
Heger işkandibin şaxek li cehla vî
Heger dara omîd û arezû çandin
Heger qapûs kirin xew zaliman yêkca
U zalim ketne tirsêda ku dê bimrin
Heger dil dûr kirin carek li mala xem
Bi ava mehbetê şuştin du çavê min
Heger işkandibin ser ya didanê van
Li ser yek milletê mezlûm û derdavin1
Heger destê sitem işkandibin ser vî
Li bin dîvarê kaxê wan nehêlabin
Û ahê sare nav dil da li ser lêwan
Bibîte gul bibîte nû biharek din
Feqîr û jar û bê derman ne giryabin
Durên çavê yetîmê xwe neberdabin
Xwe bê daiyîk û bab û bê neva bin ev
Bi pêxasî şiwan û rencber mabin
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
guneh nînin çi dînan ra bi tefsîran
Bi teqsîra melayê cahil û nadan
Dibû xaric li bernama jiyanêda
Dibû efyûn;li jîna wan kirêkaran
Û ev ayîn bi hêsanî diço awa
Dibû sirde li bu qişra tebehkaran
Wekî axa gulistanê ku paqij bû
Heger neyne bi vî axê gul û baran
Guneh ya axêye yan baxevanê me?
Çi şik nîne mera îro ku bê av man
Bi destê baxevanê natevan;tenya
Vekî her alimê bê ilm û bê binyan
Ve şola xwe bi eynê dîn dizanîtin
Ku eksa dîn diket caran bi eimalan
Bi van şolên şirîn ku kir xwe kir varis
Ne varis bû verîs bû ev biteqlîdan
Nefam bû ev bi revşa dîn û dîndaran
Girêdan kofiyek devxar û rê berdan
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Meger Nûhê nebî kêm hate qîrînê
Bi omrê pir dirêje xwe li ser xelkê
Çima nekrin bi qewlê vî cefakara
Û Kenan jî li vî bû dijminek malê
Nekarî alema carî bi rê bînit
Feqet gemyek li mexlûqa îna ser rê
Dûva qerna dibîzim dengê vî lavo
Bilinde bejna tarîxê vekî xewkê
Ku nebhîstin kelama vî bivextêvî
Û tilyê xwe kirin guhda ku nebhîzê
Meger gazî nekir Zerdeşt bi omrê xwe
Bi pindarê bi guftarê bi kirdarê
Ku nîkîpey bibin dayim li kê gu pê
Li ahirmen bi dûr bin ev bi fersengê
U Mûsa tê li berdan ra dike giryan
U kaxa nerm û şîrîne vî firevnê
Dike qorban li pêxasan ku bêpêne
Li ber wan re diçe tebiîd û teşrîdê
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Û Ibrahîm digergûn kir zemanê xwe
Dema ço ber derê bitxanê tenhaye2
Şikandin bitbitek tevrî li bitxanê
U tevrê xwe li bal meznê bitan kir cê
Dema dîtin bit işkestin li hev cem bûn
Digotne hev dibe karê Birahîm be
Birahîm got ku ev kare li min dûre
Dibe îşê mezin bit be li ser kêşe3
Ku zêhna mirva xalîket li teqlîdê
Li ker bûnê li kir bûnê ku des berde
Xorafatê; jiyana xwe bi der bîne
Û tula xwe li vî Nemrûdî bistîne
Dikir gazî li xelkê dar û ber çîkin
Çira hûn bûne berde, dar û ber kêne?
Nikarin xwe li mîza seh4 biparêzin
Çitu ma dê ve vê zolmê biparêze
Di gel vê gotinê bû ku kirin agir
Bi vî re ta çira dinyayê xamuş be
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Dema Îsa li Meryem hate dinyayê
Teb û tabek nexweş kefte kinîsayê5
Li Qudsê rahiba qidîse derxistin
Û Meryem tev şehê alem kirin ser rê
Binaçarî keçaOmran û berxê xwe
Qedem danîne ser erdê xelîlokê6
Qiraxê çem diço bu masiya herdem
Bi hesret bû bi sulek7 nû li dinyayê
Zikek birsî û rengek zer li bejna vî
Bi bihtanan ketin pêre bi her derkê
Bi destê rahibên dêr û kinîsayê
Binavê xizmeta Mûsa bi bêdadê
Kirin dara Selîbê gul li Îsa ra
Ewanê ku mofexer bûn bi Mûsayê
U dara wan bi şeriî bû ne beqanûn
Bi hizra xwe dizanî bûn bi Tevratê
Meger ne Mûsewî bûn ev berî Îsa
Çima girtin rêya Îsa bi wan fêlan
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Meger ne gotinê wan her duyan tevda
Bi emrê vî xodayê heq bibû buşra
Li ewda8 ra ku teqdîrê bide des wan
Bi vehya asimanî ev bibûn peyda
Ku varis ken li ser erdê heçî merde
Biden wan ra kilîda genca tedbîra
Li ser edlê û insafê li xelkê ra
Û destê zalima kurt ke li mezlûma
Û der halê ku Îsa xwe Suleyman bû
Eger çi padişa bû ev di eqlîda
Di gel rût û rebenna hemnişîn bû ev
Feqîrek naw feqîran bû di rewşêda
Çire nînin morîdê vî xema xelkê
Û zerq û berqê kincê wan di çavanda
Dimîne vek qelemkî tûj û derdaver
Diçe ta ku biçlqîne xewa papa
Ku carek din me Rûhilla bibe mêvan
Bi pêxasî li nav pêxas û serquta
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Ku dad û edil peyda bin û şer rabin
Kulîlkên mehbetê her dem me peyda bin
Xubara ser dilê xemgîn biken ber ba
Gulên yeisê li naw xelkê bihişkînin
Sira sar bikne zindanê li naw dil da
Û fikra gel bi zanînê bitevzînin
Dubare bêtin ev fikra ku vî çandî
Ku berxê me li kuştin; kuştinê dûr bin
Çirayê Aşitî hilken birêka xwe
Bi Zeytûnê miseleh bin vekî şêr bin
Biden ber ba sitûna ceng û bêdadê
Biken ava dilê sotî bila xweş bin
Û derxînin kurê vê Miryema bakir
Li bin sêdarê bînin der ku rizgar bin
Çiko îro nefehmin dîn hemî fikrê
Ciwane vî bi zincîra girê bestin
Û destê vî kirin taska xenêda ev
Ne Îsaye moxalif vîne kişşîşin
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Hiloşînin vê binyanê hiloşînin
Binaya zilm û bêdadê hiloşînin
Kelavên9 kevne nadanî hiloşînin
Bi xavî kelpîça çêbû, hiloşînin
Nikarit berdewam bit ev hiloşînin
Binayên sist û lerzanin hiloşînin
Ku xwe zalim bûye Îsa hiloşînin
Moxalif fikra Îsaye hiloşînin
Sidayê heq nine lawo hiloşînin
Bi meshef meshefa nîne hiloşînin
Gelo vî qesir her nîne hiloşînin
Hemû qesrê ku cindînê hiloşînin
Nedînîne nedînîne hiloşînin
Rijandin xwîna Zeytûnê hiloşînin
U berg û rişyê vê sotin hiloşînin
Kulozê10 wan bi Nablosê hiloşînin
Hemû rêk û hemû resmên xelet rakin
Li naw xelkê bitedbîrê hiloşînin
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Bi pênsid sal û hevtêde nehalek din
Bi pê Îsa li Bethayê11 dihat dîtin
Li nav yek merdumek serhişk û çolek hişk
Ku keçkên xwe li bin axê diveşartin
Dixarin goştê sûsmaran li sehrayan
Vekî berxek li mêwanî ku biryan bin
Mûhemmed vê derê rabû bû pêyxember
Bi pêxas bû vekî Îsa Mesîhê min
Bi şivvan bû vekî Mûsa li ber pez bû
Ku bitwane12 li insana bibe dayin13
Û axa ser dînê pêşîn bihavêje
Ku endaza girê Sîna li ser dînin
Xobara olîyên bê derd û bê dawîn
Ku dîn wan re bûye laşe kû zik têr kin
Mûhemmed hat ku carek din teze nû ket
Nevaya Mûsiyê Omran dikir novin14
Biket tefsîr Incîlê vekî Îsa
Bi edlê bişkinît pişta sitemkaran
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Buheyra rahibê meşhûre îsayî
Dinasîtin Mûhemmed ra bi zarûtî
Çiko nîşan û navê vî li veidan bû
Kemalik bû li fêlên baş û camêrî
Û Neccaşî ku şahek pir bidîndare
Û ageh ilmê Îsayê li Ifrîqî
Ku ta dûrket li wan keydên butan carek
Dibe perjan li dînê vî li Êtyopî
Li tirsê olperestan her vekî îro
Bi sê salan ku dînê xwe bi mexfîtî
Dida nîşan bi xeyla merdimê guhdar
Li malê wan dibû mêwan bi tarîtî15
Dema zanîn bi vî wan merdimê olî
Bi pîlana ketin dûra ku xamiş bî
Neket behsa musawatê neket heqdar
Xolam û berdeyên bêyar li hev bînî
Û şoriş çêbitin pala û berdan ra
Nizama zilmê destê wan bi riswa bî
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Li ber hindê hemî der girtibûn ser da
Dixastin her mezin bit ev li Mekkêda
Bi şertê ku neket pê solkê zilmê
Bi şertê ku nebe piyxemberê rûta
Velî emma bi pêyxember bû ev rûta
Nekarî bû tehemil ket fişara va16
Hemû zehmet kirî bû canê Ehmed ra
Ku canî gel bibe rizgar li bendê da
Nemînin benda zulmê da çi qevmê vî
Dema zulmê17 hişarî dîti naw ebda
Bi lez ket ta çirayê Rojê bimrînit
Dubare awê çûyî bînte rûbara
Li bin işkencêda kuştin vekî îro
Sumeyye Yasir û emmar rojêda
Şikandin seddefên şîrîn vekî qendê
Li nav mercanê lêvê da bi terfenda
Hemî rêkê jîyan ser vî kirin agir
Bi teşrîdê kirin mêwan li şeibêda
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Li destê zulm û bêdadê dikir hicret
Li naw şevkî reş û tarî vekî nifret
Di gel yarê şikevtê bû di vê rêda
Bi qesta Yesribê vê şev li mal derket
Diço ta ku feqîran xirkete balhev
Hikûmetkê bitevzîne li ser derfet18
Neken istû19 li ber her nakesek pir xar
Nebînin hestiyên bêser li der ketket20
Bi keydên nahezan dîsa vekî seylan
Dibarîn ser milê vê ommetê zehmet
Kirin ax naw serê vîda li kulanan
Bi destê jinkekî cahil bi mellamet
Li ser Ayîşê dayka moiminê rojê
Bi namerdî monafiq hatinê bi tuhmet
Li xezva ohodê da jî bi keydên xwe
Nekirne qevlê pêyxember şikestin ket
Heta axir nefes şemia cihanê bû
Û got îro mi kamil kir li ve şiret21
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Li paşî wan hemû pêyxember û dînan
Gelik partî û hizbên muqtedir hestan22
Û manîfîst23 û qanûnên teze anîn
Ku bitwanin24 birîna gel biken derman
Heger çi derdê adem îro ta Adem
Hemîşe her sitemranin sitemger man
Ne şerme ger bibêjin em, çi nû nînin
Cehan yan edle yan bêdad û bê emman
Ku dinya her şev û rojek bitikrare
Li ser heq û nehq şer tên; hemû rojan
Hedîsa vê hedîsa par û pêrare
Qisa Nûhe û ya îro li mehvaran
Dibe bas û dibe qisse li naw malan
Bitikrarî bitikrarî li her salan
Heta piştî hezaran pak dînin vî
Hezaran yên mezin rabûn ketin bendan
Vekî Gandî û Mandêla li dinyayê
Ku Gandî jî Mesîhek bû li Hindistan
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Bi tedbîrê rivîyyê pîre îstimar
Li naw baxên welatê xwe dikir dilsar
Nekir alvêr25 li gel dijmin dema nasî
Bi tehrîmê ,Birîtanya dibû bê par
Bi solek dar û bendek kindira Bengal
Bi lebsek navik û çokan ,dibû dîyyar26
Bedenke jar û zik birsî serek aqil
Bi roj û şev li xelkê ra dikir gotar
Kirîn tebiîd û zindan û cuda xistin27
Ku bifroşit vetendaran bi kîskî ar28
Li naw mej bûn gelik şêrên jiyana nû
Ku çon zindan û tebiîdan û ber sêdar
Nenasîn tirs û neçevyan li ber dujmin
Bi dana ser li sêdarê biha bû dar
Û keşkên me li dîrokê gewahîne
Ku ber banga mela keşkek dihate xar
Gelik caran bihesret bûn li vê keşkê
Ku ter kin lêv û zarê xwe bi car û bar
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Meger wan heq nine ser me ku insan bin
Li şolên pîs biken dûrî ku derman bin
Çima îro sîyasetwan û hizbên me
Li bîra xwe diben tengaviyên bêbin
Dixon risqê ku nawê wan bi xewna kariger nayê
Li beyna wan û xelkê wan codayîye bifersengin
Û kurdîtî bûye qurban li ehzaban
Û bû hesret li bu kurdên diyarê min
Û bo carek li hev rûnin bibin vehdet
Bibin teslîmê fikra heq bibin insan
Tevav hizban bi hev bînin li kurdan re
Çi dinyayî çi dînî bin bihev bînin
Nelêbînin gelo hevdu nelêbênin
Nexapînin bira hevdu nexapînin
Eger olî bi îman bin kelamê xwe
Tu car dûr nakevin heq ra û naqehrin
Çima ferqe me eimalan û gotaran
Meger ne gotin û kiryar dibe yekbin
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
Dema hate Medînê nonerê Romê
Dipirsî xelkê ka qesra Omer kanê
Digotin me çi qesr û barigeh nînin
Û şahê me livê razaye bin darê
Ku ferqa vî li gel ebdan tu nabînî
Me nîne ferqi mabeyna tu kes lêrê
Nine ev heq li mîrê me bike ber xwe
Kirasik şor û yê din bê kiras mabê
Dema wan re heram bû zulm û bêdadî
Heram bû parîyek zêde li sibhanê29
Hemî pêyxemberê me kariger bûne
Çima em cênişînê wan bi axane
Gelo mişkil nine dînan û ayînan
Me des berda li heqqê xwe welatê xwe
Bi cê rojê ketin pê sîbera evran
Heçî çon pêş û pêşvetir diman paşve
Seyid nîne çi dijmin dîn û ayîna
Meger dîndarê bê derde dirozin30 bê
Hemî ayîn û dîn tevhev bipîrozin
Hemî fikrê monever tevde nevrozin
¤ ¤ ¤
26. 12. 2004
Bajêrê Senendec li Li Rojhilatê Kurdistan ê
Seyid Feysel Mojtevî
sayedfaysal@yahoo.com
mojtavy@hotmail.com
Mafê Kopîkirin &kopîbike; PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd û Kurdistanê daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyên Aborî û Avakirin, Pirojeyên Cand û Huner, Lêkolîna Dîroka Kurdistanê, Perwerdeya Zimanê Kurdî, Perwerdeya Zanîn û Sîyasî, Weşana Malper û TV yên Kurdistane. Tev maf parastî ne. Weşandin:: 2004-12-26 (5821 car hat xwendin) [ Vegere ] | PRINTER |
|
|