Gotiyan Pêþiyên Kurda
Agýr berda kayê xwe da ber bayê. - Samaný ateþe verdi, kendisi kenara çekildi.
Agýr xweþe lêari jê çêdýbe. - Ateþ iyi de külü olmasa.
Aqlê sývýk barê gýrane. - Hafif akýl aðýr yüktür.
Aþê dêhna bý xwe dýgere. - Delinin deðirmeni kendi kendine çalýþýr.
Av bý bêjingê nayê cývandýn. - Elekle su toplanmaz.
Ava de seri; çý buhustek çý çar týli. - Baþý aþan su; ha bir karýþ olmuþ, ha dört parmak.
Ba jý tehtê çý dýbe? - Yel kayadan ne götürür.
Ban qul be býnban þýle. - Dam delikse damdibi ýslaktýr.
Baran dýsekýne ga bý cýl dýke. - Yaðmur durunca öküze çul örtüyor.
Behr bý devê kûçka heram nabe. - Deniz itin aðzýyla haram olmaz.
Bela tên serê mêra. - Bela yiðidin baþýna gelir.
Bext nadým bý text. - Bahtý tahta deðiþmem.
Bý desta berda bý lýnga býdû gerya. - Elini býraktý, ayaðý ile ardýna düþtü.
Bý dýnyê býþêwýr bý aqlê xwe býk. - Dünyaya danýþ, aklýna göre yap.
Býla avýs be kengi dýzê býla býzê. - Gebe olsun da ne zaman doðurursa doðursun.
Býla cwangê rokê bým, ne çêleka sed roji bým. - Bir günün boðasý olayým, yüz günün ineði olmayayým.
Býla dýlê mý bý dýl be býla tûrê kýrasê mû lý mý be. - Gönlüm hoþ olsun da varsýn giysim kýldan olsun.
Býla hespê çê be býla bê nal be. - Ýyi at olsun da varsýn nalý olmasýn.
Býla rû bêþe zýk ne êþe. - Yüz acýsýn, karýn aðrýmasýn.
Býrindar bý býrina xwe zane. - Yaralý yarasýný bilir.
Bý xweziya dest nagihê baqê keziya. - Keþke ile eller saç örgüsü demetine yetiþmez.
Carna mýrov jý yarê diya xwere dýbê yabo. - Gün olur insan anasýnýn dostuna baba der.
Çavê derigýrtiya lý ê derivekýryaye. - Kapýsý kapalý olanýn gözü kapýsý açýk olandadýr.
Çêlikê mara bê jahr nabýn. - Yýlanýn yavrusu zehirsiz olmaz.
Çýra jý korare def jý kerare bêfêdeye. - Çýranýn köre, davulun saðýra yararý yoktur.
Çû dermanê mizê gû lê esýri. - Sidik ilacýna gitti kabýz oldu.
Dara xweziya þin nabe. - Keþkenin aðacý yeþermez.
Darê jý býni nebýr. - Aðacý kökünden kesme.
Deryê xerata bý bena gýrêdayiye. - Marangozun kapýsý iple baðlýdýr.
Deryê xwe býgýr ciranê xwe sýz dernex. - Kapýný kapa, komþunu hýrsýz çýkarma.
Destê xebýti lý ser zýkê têre. - Çalýþan el tok karnýn üstündedir.
Destkê bývýr ne jý darê be dar nakeve. - Baltanýn sapý aðaçtan olmazsa aðaç devrilmez.
Dev dýxwe rû fedi dýke. - Aðýz yer yüz utanýr.
Dêhn ne dêhnýn; ê jý wan bawer dýkýn dêhnýn. - Deliler deli deðil onlara inananlar delidir.
Dê û dotê þerkýrýn, bêaqýla bawer kýrýn. - Ana kýz kavga ettiler, akýlsýzlar inandý.
Dýbêjýn tu lý rê qede û bele lý rê. - Derler ki sen yola çýkýnca kaza bela birlikte yola çýkar.
Dýkana Bekýro; du qalýb sabûn û çar torbe xwê. - Bekir'in dükkaný; iki kalýp sabun, dört torba tuz.
Dýlê þývên býxwaze kare jý nêri þir derxe. - Çobanýn gönlü isterse tekeden süt çýkarýr.
Dýlê týrsonek sênga gewr nabine. - Korkak yürekli ak göðsü göremez.
Dýnya guleke, bêhn býke û býde hevalê xwe. - Dünya bir güldür, kokla ve arkadaþýna ver.
Dýnya lý dýnyê; çavê gur lý mihê. - Dünya durdukça kurdun gözü koyundadýr.
Dit ezým nedit dýzým. - Gördüyse benim, görmediyse hýrsýzým.
Dûjmýnê te gêrýkek be ji disa hesabê xwe býke. - Düþmanýn bir karýnca bile olsa önlemini al.
Dûr bi nure. - Uzak ýþýklýdýr.
Eger xêr bê welatekiwê býgýhije hemý cihê welât. - Eðer bir ülkeye iyilik gelirse ülkenin her yerine ulaþýr.
Erd býrýnc be, av rûn be, ku xwedi tunebe zû xelas dýbe. - Yer pirinç olsa, su da yað, sahibi yoksa tez biter.
Eyarê bênamûsa fýrehe. - Namussuzun postu geniþtir.
Ez çý dýbêjým býlûra mý çý dýbêje. - Ben ne diyorum kavalým ne çalýyor.
Ez ezým tu tuye. - Ben benim sen sensin.
Ez hêdi dýmeþým bela dýghê mý, ez zû dýmeþýmez dýghêm bela. - Yavaþ yürüyorum bela bana yetiþiyor, hýzlý yürüyorum ben belaya yetiþiyorum.
Ê dýzya hýngýv býke wê mêþ pêvedýn. - Bal hýrsýzýný arý sokar.
Ê jýnê berde lý paniyê nanêre. - Karýyý boþayan ardýndan bakmaz.
Ê ne dý þerde be þêre. - Kavgada olmayan aslan kesilir.
Ê rabe cihê wi, ê býmre jina wi dýmine. - Kalkanýn yeri, ölenin karýsý kalýr.
Êþ hat Þam'ê, ecelhati mýrýn. - Bulaþýcý hastalýk Þam'dan geldi, eceli gelenler öldü.
Fala qereçiya lýhev derdýkeve. - Çingenenin falý birdir, atar tutturur.
Feqir çûn xwe dalýqinýn ditýn ku dewlemend lý ba dýbýn. - Fakir kendini asmaya gitti, zenginlerin ipte sallandýklarýný gördü.
Galgala ket nav dev û dýrana, wê býgere lý bajar û þarýstana. - Aðýz ve diþerin arasýna düþen söz, kentleri memleketleri dolaþýr.
Giha dýbýn kevýrde namine. - Taþýn altýnda ot kalmaz.
Gotna rast bý mýrov ne xweþ tê. - Doðru söz insana hoþ gelmez.
Gul ew gul bû baran ji lê hat þýl bû. - Gül gül deðildi, yaðmur yaðdý mahvoldu.
Gur dikujin qijak dýxun. - Kurt öldürür karga yer.
Ha kevýr lý cer ket ha cer lý kevýr ket. - Ha taþ testiye deðmiþ ha testi taþa.
Hechecikê sýlava lý hecêk. - Ey kýrlangýç hacca selam söyle.
Hemý çêlek tên dotýn, hemi gotýn nayên gotýn. - Her inek saðýlýr, her söz söylenmez.
Hem jý dêrê bû hem ji jý mýzgeftê. - Hem kiliseden oldu hem de camiden.
Hem serê xwe dýþkine hem ji xercê xwe dýde. - Hem baþýný kýrdýrýyor, hem de vergisini ödüyor.
Here mýletan, býgre adetan. - Uluslara git, gelenekler öðren.
Her giha lý ser koka xwe þin tê. - Her ot kendi kökü üzerinde yeþerir.
Her kezizerek sýmbêlsorek lý hýmbere. - Her sarý örgülünün yanýbaþýnda bir kaytan býyýklý vardýr.
Her týþt jý zýravi mýrov jý stûri dýqete. - Her þey incelikten, insan kabalýktan kopar.
Heta mý xwe naskýr mal lý xwe xelas kýr. - Kendimi tanýyýncaya kadar malýmý bitirdim.
Hevalê bêje "heval heval" mede dû. - "Arkadaþ arkadaþ" diyen arkadaþýn ardýndan gitme.
Heyfa cýwaniyê piri lý pêye. - Yazýk gençliðe, yaþlýlýk ardýndan geliyor.
Heywana tu býgerini wê erzan býbe. - Gezdirdiðin hayvan ucuz olur.
Hýn dýkýn hýn dýxwun. - Kimi yapar kimi yer.
Hýngývê debeye dý eyarê kâçýkdaye. - Süzme baldýr ama it postu içindedir.
Hûrýk hûrýk dagýr tûrýk. - Ufak ufak doldur daðarcýðýný.
Jý hýrçkê du eyar dernayê. - Bir ayýdan iki post çýkmaz.
Jýn kelehe mêr gýrtiye. - Kadýn kaledir erkek tutsaktýr.
Jý pýra pýr dýçe jý hýndýka hýndýk. - Çoktan çok gider, azdan az.
Jý rovi fenektýr tune jý eyarê wi pýrtýr tune. - Tilkiden kurnaz yoktur, derisinden de çok yoktur.
Jý xelkêre masigýro jý xwere kwêsigýro. - Elaleme balýkçý kendine kaplumbaðacý.
Kanya ku tu avê jê vexwi kevra navêjyê. - Su içtiðin kaynaða taþ atma.
Karê ne jý mýre bayê wê dý ser mýre. - Benim olmayan iþin yeli üzerimden geçsin.
Keçkê bêbav çiyayê bêav. - Babasýz kýz susuz dað gibidir.
Keda helal dýbe mû naqete, keda haram býbe weris ji dýqete. - Helal ekmek kýl olsa kopmaz, haram ekmek halat da olsa kopar.
Kerê mýri jý gur natýrse. - Ölmüþ eþek kurttan korkmaz.
Kes nakeve gora kesi. - Kimse kimsenin mezarýna girmez.
Ku kela þorbê çû buhayê heskê pere nake. - Çorba taþarsa kepçenin deðeri para etmez.
Kumê rasta tým qetyayiye. - Doðru kiþinin külahý hep yýrtýktýr.
Kurmê þiri heta piri. - Ana sütündeki kurt ölüme kadar.
Ku te gýrt bermede ku te berda bý dû nekeve. - Tuttunsa býrakma, býraktýnsa ardýna düþme.
Kûçýk jý kê býtýrse bý wi ali dýreye. - Köpek korktuðu yana havlar.
Lê kaliyê lê koriyê; mýrýn çêtýrejý feqiriyê. - Ah yaþlýlýk ah körlük; ölüm yoksulluktan iyidir.
Lý bejnê neri bý zêra kýrî, laçek rakýr kertkê guri. - Boyuna posuna baktý altýnla aldý, örtüsünü kaldýrdý kel çýktý.
Lý kerê mýrî dýgere ku nala jêke. - Ölmüþ eþek arýyor ki nalýný kopara.
Mala me lý çoyê meye; çoyê me lý ser mýlê meye. - Evimiz sopamýzda, sopamýz omzumuzun üstündedir.
Malê axê dýçe canê xulêm dêþe. - Aðanýn malý gider uþaðýn caný yanar.
Malê çamêrki û xesiski wek hev dýre. - Cömerdin malýyla cimrinin malý ayný oranda harcanýr.
Mal lý ser malê nabe. - Ev üstünde ev olmaz.
Mal mala teye lê bý alyê fýraxa nere. - Ev evindir ancak mutfak tarafýna gitme.
Meger lý newala nebin xeyala. - Vadilerde dolaþma, kabus görme.
Mêja Kurmanca ne ibadete, adete. - Kürt'ün namazý ibadet deðil adettir.
Mêrê qels du cara þer dýxwaze. - Güçsüz adam iki kez kavga ister.
Mýrýn mýrýne xýrexýr çýye? - Ölüm ölümdür, hýrýltý nedir?
Mýriþka býgere wê lýngê wê bý zelq be. - Gezen tavuðun ayaðýnda pislik olur.
Mýrov bý carkê qûnek nabe. - Bir seferle ibne olunmaz.
Mýrov xwe bý destê xwe ne xurine xura mýrov naþkê. - Ýnsan kendini kendi eliyle kaþýmazsa kaþýntýsý geçmez.
Nabêjýn kê kýr; dýbêjýn kê got. - Kim yaptý demezler kim söyledi derler.
Nan û pivaz hebe nexweþi çavreþiye. - Ekmek ve soðan olursa hastalýk çekememezliktir.
Navê gur derketiye; rovi dýnya xera kýr. - Kurdun adý çýkmýþ; tilki dünyayý yýktý.
Ne dujmýnê xeraba býn; dujmýnê xerabiyê býn. - Kötülerin düþmaný deðil kötülüðün düþmaný olun.
Ne fene, ev çý dar û bene? - Tuzak deðilse, bu ne deðnek ve iptir?
Ne xwar ne da hevala, geni kýr avêt newala. - Ne yedi ne arkadaþlara verdi, kokuttu vadilere attý.
Nývýþta bê týþt, xwedyê xwe kuþt. - Ücretsiz muska sahibini öldürdü.
Pýsik ne lý male mýþk Evdýrrehman'e. - Kedi evde olmayýnca fare Abdurrahman kesilir.
Pivaz, çý sor çý sýpi. - Soðan, ha kýrmýzý ha beyaz.
Qantýr nazê xwê þin nayê. - Katýr doðurmaz, tuz yeþermez.
Qedrê gulê çý zane; kelbeþ dývê kerê reþ. - Gülün deðerini ne bilir; devedikeni ister kara eþek.
Qûna wê qûna mýriþkêye hêkê qaza dýke. - Götü tavuk götüdür kaz yumurtasý yumurtluyor.
Reng rengýn, sor bý dengýn. - Renk renktir, kýrmýzý ünlüdür.
Rûyê reþ ne hewci teniyêye. - Kara yüze is gerekmez.
Serê du berana dý beroþkêde nakela. - Ýki koçun baþý bir tencerede kaynamaz.
Sê wêne dost hene: Nano, gano, cano. - Üç türlü dost vardýr: yiyici, ýrz düþmaný, candan dost.
Sýmbêl bý pýsika ji heye. - Býyýk kedide de vardýr.
Þahdê rovi terya wiye. - Tilkinin tanýðý kuyruðudur.
Þeb û þekýr çûn Diyarbekýr, þekýr rûniþt deng nekýr, þeb rabû pesnê xwe kýr. - Þap ile þeker Diyarbakýr'a gittiler, þeker sustu oturdu, þap kalktý kendini övdü.
Þerê sýbehê jý xêra êvarê çêtýre. - Sabahýn kavgasý akþamýn hayrýndan iyidir.
Þeva reþ keleha mêraye. - Kara gece yiðidin kalesidir.
Þeytên gotiye "ê lý xwe bý heyýre ez dý winým." - Þeytan, "Þaþýrýp kalaný edeyim." demiþ.
Þêr þêre; çý jine çý mêre. - Aslan aslandýr; ha diþidir ha erkek.
Þýkefta sed pez heryê wê sed û yek pez ji heryê. - Yüz koyunun sýðdýðý yere yüzbir koyun da sýðar.
Þûr kalanê xwe nabýre. - Kýlýç kýnýný kesmez.
Ta bý ta dýbe rih. - Kýl be kýl sakal olur.
Taji bý zorê nare nêçýrê. - Tazý zorla ava gitmez.
Teyrê ku goþt dýxwun nýkýlxwarýn. - Et yiyen kartallar eðri gagalý olur.
Týmayi býrakuje. - Tamah kardeþ öldürendir.
Týrsa gur jý baranê heba wê jý xwere kulavek çêkra. - Kurdun yaðmurdan korkusu olsaydý kendine bir aba yapardý.
Tu bý hýriba tê lý nav keri ba. - Yapaðýlý olsaydýn sürü arasýnda olurdun.
Tu cehnemê nebini buhuþt bý te xweþ nabe. - Cehennemi görmezsen cennet sana tatlý olmaz.
Tu çý têxi kewarê wê ew bê xwarê. - Dolaba ne koyarsan onu alýrsýn.
War ew ware lê býhar ne ew býhare. - Yer ayný yer ama bahar ayný bahar deðil.
Wê ev hevira hin gelek avê hýline. - Bu hamur daha çok su kaldýrýr.
Xeber çekê jýnêye. - Küfür kadýnýn silahýdýr.
Xeta xwar jý gayê pire. - Eðri çizgi yaþlý öküzdendir.
Xwedê jý yekire xera býke dýranê wi dý pelûlê de dýþkê. - Allah birisinin iþini bozarsa diþi sütlaçta kýrýlýr.
Xwedyê xêra dýbe evdalê ber dêra. - Ýyilik sahibi kilisenin hizmetçisi olur.
Xwestek û kodýk bý þûnde? - Dilencilik ve utangaçlýk olmaz.
Xýlt çýqas axê býkole bý serê xwe dadýke. - Köstebek ne kadar topraðý kazarsa baþýna döker.
Ya nare aþ ya ji dýre aþvan dýkuje. - Ya deðirmene gitmiyor ya da gidip deðirmenciyi öldürüyor.
Yarê diya mý yek ba mýnê bý dendýkê býhiva bý xwedi býkra. - Anamýn dostu bir tane olsaydý onu bademiçiyle beslerdim.
Yek ta nabe du ta tê ranabe. - Bir iplik olmuyor, iki iplik geçmiyor.
Zýkê zaroka týjeye lê zýmanê wan nagere. - Çocuklarýn karýnlarý söz doludur ama dilleri dönmez.
Zýmanê dýrêj darkukê serê xwedyê xwe ye. - Uzun dil sahibinin baþýna aðaçkakandýr.
Zor gêzerê radýke. - Zor, havucu kökünden çýkarýr.
http://www.xoybun.com/extra/slide/Unbenannt-2.swf
http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Newroz_Kurdistan_PDK_Xoybun_x1.jpg
http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Nexise_Kurdistane_PDK_b.jpg
Mafê Kopîkirin &kopîbike; PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd û Kurdistanê daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyên Aborî û Avakirin, Pirojeyên Cand û Huner, Lêkolîna Dîroka Kurdistanê, Perwerdeya Zimanê Kurdî, Perwerdeya Zanîn û Sîyasî, Weþana Malper û TV yên Kurdistane. Tev maf parastî ne. Weþandin:: 2006-03-21 (6203 car hat xwendin) [ Vegere ] | PRINTER |