Mehmūd Lewendī : Hecī Qadirź Koyī (1815-1897)
Hecī Qadirź Koyī (1815-1897)
Pižtī Ehmedź Xanī (1651-1706) yek ji žaīrźn me yźn millī Hacī Qadirī Koyī ye. Ew di 1815an de, li Kurdistana Īraqź, nźzī bajarź Koyeyź, li gundź Gorqerecź hatīye dunyayź. Navź bavź wī Mela Ehmedź Mela Salihź Mela Ehmedź Gewre ye. Navź diya wī jī Fatź ye. Hacī Qadir derheqź dź ū bavź xwe de di helbesteke xwe de weha dibźje:
Bawkim Ehmed bū nawī fikrim dź,
Xelqī ladź bū, daykī min Fatź.
(Bavź min Ahmed bū navź wī, tź bīra min
Xelkź gunda bū diya min Fatź.)
Hacī Qadir hź biēūk e bavź wī dimire. Diya wī, wī dide ber destź Mela Ehmedź Gunbetī daku bixwīne. Lź Hacī Qadir dibe neh salī diya wī jī dimire. Mela Ehmed, Hacī Qadir digre cem xwe wī dide xwendin. Pažź Hacī Qadir diēe bajarź Koyź, li wir dixwīne. Pistre wek mela li Koy, Xožnav, Serdest, Mehabad, Kerkuk, Silźmanī, Hewlźr ū gelek bajarźn Kurdistanź digere, dixwīne ū melatīyź dike.
Pižtī salźn 1850ī Hacī Qadir ji Kurdistanź derdikeve, diēe Īstenbolź. Li Īstenbolź danustendinźn wī bi gelek kurdan re ēźdibe. Bi taybetī pistī ku malbata Bedirxaniyan dinase, Mīr Bedirxan wī wek mamoste ji bo zarokźn xwe digre. Hacī Qadir pižtī ku dibe mamostź zarokźn Mīr Bedirxan, ew bźtir fźrī pirsa kurdī dibe. Ēi li Īstenbolź be, ēi xususī li mala Mīr Bedirxan be, gelek tižtźn nū yźn derheqź kurdan de fźr dibe. Wek nimūne, cara pźžī Mem ū Zīn a Ehmedź Xanī li mala Mīr Bedirxan dibīne, wź dixwīne, felsefa Ehmedź Xanī fźm dike. Ū ev felsefa Ehmedź Xanī ya millī tesīrź li wī jī dike ku di helbesteke xwe de weha dibźje: (Wī ev helbesta xwe li ser kitźba Ehmedź Xanī bi destnivīsa xwe nivīsiye.)
".........
Eman qedrī bizane em kitźbe le dunya źstakey hemtay nemawe
Le eyyamī heyatī Žźxī Xanī le ser nusxey xetī ew nusrawe
Le lay erbabī xoy bo qedr ū qīmet xezīney gewhere w kīse diraw e
Le mecmūī duwel; Soran ū Botan le sayey em kitźbe nasirawe
Le Kurdan xeyrī Hacī w Žźxī Xanī esasī nezmī kurdī danenawe."
Dīsa di helbesteke xwe de ji bo kurdan weha dibźje:
Ta rźk nekewin qebīlī ekrad
Her wa dibine xerabe abad!
Enwa'ī mīlel le gewre ta ēūk
Xemilīwe memalīkī wekū būk
Yek berg in ū yek zuban ū yek reng
Bź xeybet ū xeyb ū 'ar ū bź deng.
Hacī Qadirī Koyī ji hin helbestźn wī xuya dike ku nezewicīye. Di vī warī de di helbesteke xwe de weha dibźje:
Her min im źsta warisī Īsa
Bź kur ū mal ū bź jin ū mewa.
Lź ji bo Hacī Qadir kur ū mal ū jin, welatź wī, milletź wī ū bi taybetī helbestźn wī ne. Dīsa di rźzekź de ji bo vź yekź jī weha dibźje:
Ewī žaīr nebź koreocaxī
Le sayey žīīrekan babī kuran im".
Hacī Qadirź Koyī di 1897an de li Īstenbolź wefat dike. Tirba wī jī dīsa li Īstenbolź li Goristana Karaca Ahmed
Nivīskar : Mehmūd Lewendī
http://www.xoybun.com/extra/slide/Unbenannt-2.swf
http://www.xoybun.com/gallery/albums/PDK-XOYBUN/Nexise_Kurdistana_Piroz_xv1.jpg
http://www.xoybun.com/gallery/albums/PDK-XOYBUN/Nexise_Kurdistana_Piroz_xv2.jpg
http://www.xoybun.com/nuceimages/Parastina_Sinore_Kurdistana_Mezin_1.jpg
http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Nexise_Kurdistane_PDK_b.jpg
Mafź Kopīkirin &kopībike; PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd ū Kurdistanź daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyźn Aborī ū Avakirin, Pirojeyźn Cand ū Huner, Lźkolīna Dīroka Kurdistanź, Perwerdeya Zimanź Kurdī, Perwerdeya Zanīn ū Sīyasī, Wežana Malper ū TV yźn Kurdistane. Tev maf parastī ne. Wežandin:: 2009-03-07 (5675 car hat xwendin) [ Vegere ] | PRINTER |